Nieuwe serie bijeenkomsten van NIOD in Verzetsmuseum Amsterdam

Komend jaar organiseren het Verzetsmuseum Amsterdam, Historisch Nieuwsblad, NIOD Instituut voor oorlogs-, holocaust- en genocidestudies en VPRO/NPO Geschiedenis weer vijf middagen over helden, schurken en de Tweede Wereldoorlog. De serie start in januari het kader van de expositie Koloniale oorlog 1945-1949. Gewenst en ongewenst beeld met een middag rond veteraan Joop Hueting. Alle bijeenkomsten vinden plaats in het Verzetsmuseum Amsterdam en duren van 15.30-17.00 uur.

Donderdag  21 Januari, 15.30 -17.00 uur

De koloniale oorlog 1945-1949

Joop Hueting, de veteraan die in 1969 met zijn onthullingen over de politionele acties heel Nederland schokte, Henk Biersteker, veteraan en oud-voorlichter van de marine, en Thom Verheul, maker van de documentaire Tabee Toean (1995) in gesprek met  Ad van Liempt.

Donderdag 11 februari, 15.30 – 17.00 uur

Een Portugees-Joodse familiegeschiedenis

Begin 2015 promoveerde Jaap Cohen op een proefschrift over de pogingen van Portugese Joden in Nederland om de bezetter  ervan te overtuigen dat ze niet bij het Joodse maar bij het Portugese ‘ras’ zouden horen. Cohen vertelt over de aangrijpende familiegeschiedenis van Eli d’Oliveira.

Donderdag 17 maart,15.30 – 17.00 uur

Fout!

Historicus Bas Kromhout over zijn nieuwe boek Fout! waarin hij ‘foute’ artikelen selecteerde die tijdens de bezetting verschenen in tijdschriften en kranten die niet per se als ‘fout’ bekend stonden.

 Donderdag 28 april, 15.30 – 17.00 uur

Oud-verzetsmensen

Journaliste Clairy Polak interviewt oud-verzetsmensen. Wat deden ze in de oorlog? Hoe hebben ze het ervaren en hoe kijken ze er op terug? Inspirerende verhalen nu het nog kan.

 Donderdag 19 mei, 15.30 – 17.00 uur

Gevangenissen in oorlogstijd

Historici Bas von Benda-Beckman en Ralf Futselaar te gast n.a.v. hun publicaties over respectievelijk het Oranjehotel, waar veel verzetsmensen na hun arrestatie terechtkwamen, en over de relatie tussen gevangenen en hun bewakers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ook zullen er oud-gevangenen spreken. Directeur van het Verzetsmuseum Liesbeth van der Horst leidt de bijeenkomst.

Toegang: 12,50 euro per keer of 55,- euro voor een passe-partout inclusief museumentree en borrel. Met korting 10,- of 45,- euro (zie website voor diverse kortingsmogelijkheden). Gratis toegang met een studentenkaart.

Reserveren is sterk aanbevolen: telefoon 020 620 25 35 of lezingen@verzetsmuseum.org

Onno Hoekmeijer hoefde niet lang na te denken voordat hij ‘ja’ zei op de vraag of hij Els Veenis-Kaak als voorzitter van Het Stedelijk Comité 4 en 5 mei Zaanstad op wilde volgen.

In samenwerking met het Comité en met de plaatselijke atletiekverenigingen organiseerde Onno het afgelopen jaar de Bevrijdingsvuurestafette die vanuit Wageningen naar Zaandam werd gebracht. Ook was hij heel actief voor het project Monumenten Spreken dat nu onderdeel is geworden van Het Stedelijk Comité 4 en 5 mei Zaanstad. Eén van zijn eerste prioriteiten als nieuwe voorzitter is dan ook het verzilveren van het harde werk dat het team van Monumenten Spreken heeft verricht om 28 prachtige mini-documentaires te maken en een daarbij behorend lespakket. Dat vraagt om actieve betrokkenheid van de scholen, die de films en lesbrieven en geadopteerde monumenten structureel in de armen zouden moeten sluiten.

“Het is zo leerzaam voor de jongeren om te weten wat er gebeurde in die rampjaren 40-45 en vooral ook te beseffen dat de oorlogen van vandaag nog steeds zoveel dood en ellende veroorzaken, vooral omdat er net als in die jaren 40-45 in die landen dictators aan de macht zijn. De komst van vele vluchtelingen naar Europa en dus ook naar ons land is daar het gevolg van en daar hebben wij een rol bij te spelen, want die mensen zijn van huis en haard verdreven en hebben verschrikkelijke dingen meegemaakt. Vluchten doe je niet zo maar!

Die koppeling met ‘onze’ oorlogsjaren moet worden gelegd, zodat vooral jongeren daarvan leren. Onderwijs heeft trouwens altijd een belangrijke plaats ingenomen in mijn leven. Ik stond net als mijn vrouw en één van mijn dochters voor de klas en werkte vele jaren vanuit de gemeente voor het Zaanse onderwijs. Verenigings- en bestuurswerk heb ik jarenlang gedaan in Zaanstad, zowel voor de vakbeweging, de sport en de kunst en nu dan voor Het Stedelijk Commité 4 en 5 mei Zaanstad. Ik wil graag de op gang gebrachte energie in de Zaanstreek benutten om met elkaar het herdenken, herinneren en vieren inhoud te blijven geven. Over de functies van het stedelijk comité gaan we de komende maanden spreken, maar ik denk zeker meteen aan onderwerpen die al jaren de aandacht vragen zoals een nadrukkelijker waardering voor Walraven van Hall, het herstel van de oude synagoge aan de Gracht en het stimuleren van het plaatsen van de struikelstenen en het houden van open Joodse huizen op 4 mei, zoals dat in Amsterdam ook succesvol verloopt. Misschien moeten we ook werken aan een fraaie kalender met foto’s en data die voor de oorlogsgeschiedenis van de Zaanstreek karakteristiek zijn en waard om actief aan te worden herinnerd.”

Zomaar een aantal ideeën van Onno Hoekmeijer die vol inspiratie en enthousiasme is begonnen aan zijn tijd als voorzitter van het Stedelijk Comité 4 en 5 mei Zaanstad.

 

Koning Willem-Alexander heeft de tentoonstelling Geen nummers maar Namen – Nederlandse politieke gevangenen in concentratiekamp Dachau in Verzetsmuseum Amsterdam geopend. Door letterlijk nummers in namen van oud-Dachau-gevangenen te veranderen gaf hij de oud-gevangenen hun naam terug en verklaarde hij de tentoonstelling voor geopend.

Tussen  1941 en 1945 zaten ruim tweeduizend Nederlanders, voornamelijk politieke gevangenen, in concentratiekamp Dachau. Bij binnenkomst kregen ze een nummer; hun naam deed er niet langer toe. Door jongeren geschreven biografieën vormen de basis van de tentoonstelling.

Oud-Dachau-gevangene Willemijn van Gurp wist in Dachau onder meer te overleven door een liederen- en psalmenboekje te schrijven. Aan haar jonge biografen Jelle Braaksma en Jop Bruin was het de eer om de tentoonstelling samen met de Koning te openen. Jop Bruin vertelde dat ze er sinds het project een vriendin bij hebben: ‘Willemijn zet ons aan het denken waar het in het leven echt om gaat.’

Oud-Dachau-gevangene Ernst Sillem en zijn jonge biografen Sydney Weith en Tess Meerding vertelden eveneens over hun bijzondere samenwerking. Sydney gaf aan dat de positieve levenshouding van Ernst een grote inspiratiebron voor beide meiden is. De verbinding tussen de oude en jonge generatie maakt Geen nummers maar Namen tot een bijzonder project.

Na de openingshandeling bezocht Koning Willem-Alexander samen met directeur Liesbeth van der Horst en conservator Karen Tessel de tentoonstelling. In de tentoonstelling waren alle jonge biografen en zes oud-Dachau-gevangenen eveneens aanwezig. Samen stonden zij stil bij de indrukwekkende verhalen.

Maarten Peters, songwriter voor onder anderen Liesbeth List, Rob de Nijs en Margriet Eshuijs, schrijft sinds 1999 elk jaar een nieuw lied voor de 4 mei-Herdenking in Westerbork. ‘Noodzaakliedjes’, noemt hij ze zelf, als kleine monumentjes. Dit jaar is het zeventig jaar geleden dat er een einde kwam aan de oorlog. Om hierbij stil te staan, maakte Maarten Peters de muziekvoorstelling Bevroren Tranen, waarin hij al zijn prachtige poëtische liedjes brengt.
 
Naast het zingen van zijn liederen vertelt Maarten Peters over gebeurtenissen en ontmoetingen met bijzondere mensen die hem inspireerden tot het schrijven van dit unieke repertoire. Hij illustreert zijn verhalen met korte filmpjes. Het decor van de voorstelling bestaat uit mooie beeldcollages waarin historisch beeldmateriaal van de Zaanstreek is verwerkt.

De voorstelling is te zien op 22 april in Het Zaantheater.

Kaarten voor deze prachtige voorstelling kunt u hier bestellen.