Yad Vashem onderscheidingen 16 maart

Op 16 maart vindt er in de Odulphuskerk in Assendelft een plechtige en bijzondere bijeenkomst plaats waarbij bijna 72 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog een vijftal families worden geëerd met de Yad Vashem onderscheiding van de staat Israel. Zij hielpen Joodse landgenoten uit handen van de nazi’s te blijven in die oorlogsjaren, door hen met gevaar voor eigen leven onderduik te verlenen.

Het gaat om deze families:

Jacob (Jaap) Brinkman en Huiberdina van den Berge

Willem Hendrik de Vries en Marritje Bouwens en de vader van Willem Hendrik, Johannes Jurgen de Vries

Petrus Jacobus (Piet) Tambach en Maria Anna Heijne

Nicolaas (Klaas) Winter en Bavonia Boon

Everhard (Anton) Keet en Theodora Geerdes

Nazaten van hen zullen namens hen de medaille en oorkonde in ontvangst nemen.

Kleindochter van Johan August Schoone en Gerritje van ’t Veer ontving de onderscheiding eind vorig jaar in Stockholm.

Het uitreiken van de onderscheidingen is hoofdbestanddeel van een programma, waarbij ook waarnemend burgemeester R. Vreeman het woord zal voeren.

Leerlingen van basisscholen de Rank, de Regenboog en de Dorpsakker zullen gedichten voorlezen.

Muziek van de Pools-Joodse componist Louis Lewandowski zal worden gespeeld door Jos Martens, organist van de Odulphuskerk en Tim de Vries, violist. Ook de film over de achtergronden bij het monument voor de Odulphuskerk van de kunstenaar Bert Neelen zal worden gedraaid.

Het maken van de film door Monumenten Spreken was jaren geleden de aanleiding voor de start van de aanvragen voor een Yad Vashem onderscheiding voor de families, die samen met de onderduikfamilies, Soesan, van Dam en Engelander tot een goed eind gebracht.

Vier kinderen en een neef zullen de onderscheidingen in ontvangst nemen. Na afloop is er in de kerk een receptie voor alle genodigden.

Oorlogsproeverij door historisch kookatelier Eetverleden

Verzetsmuseum Amsterdam, zondag 26 maart 13.00 en 15.00 uur

Rond de tijdelijke tentoonstelling ‘Eten in oorlogstijd’ organiseert Verzetsmuseum Amsterdam een oorlogsproeverij die voor iedereen vanaf 12 jaar toegankelijk is. Kok en historica Manon Henzen van Kookatelier Eetverleden laat gerechtjes proeven uit kookboeken die in de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog werden uitgegeven. Ze vertelt over de verschillende eetgewoonten in de jaren 1940-1945, maar ook over hoe het kon gebeuren dat mensen tulpenbollen moesten eten en van honger overleden tijdens de Hongerwinter van 1944-1945.

De proeverij wordt twee keer gehouden en duurt ongeveer 90 minuten. Per keer is er plaats voor 35 personen. De aanvangstijden zijn 13.00 en 15.00 uur. Kaarten kosten € 15 per persoon inclusief museumbezoek (Museumkaart en Vrienden van het museum € 12,50).

Goed gevoed?
Vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd in Nederland een ingenieus distributiesysteem in gang gezet. Manon Henzen: “Hierdoor werd het meest voedzame eten goed in het land verspreid en kreeg iedereen toegang tot voedzame producten en maaltijden. Nederlanders waren daardoor in de eerste jaren van de oorlog goed en gezond gevoed. Dat klinkt wellicht wat vreemd, want hoe kan het dan dat mensen tulpenbollen zijn gaan eten en van honger overleden zijn tijdens de Hongerwinter?”
Het is een van de verhalen die Manon uitlicht tijdens haar proeverij over eetgewoonten en de keuken in de jaren 1940-1945, die ze verrijkt met beeld én natuurlijk met gerechtjes om te proeven!

Hamsterrecepten
Die gerechtjes komen uit kookboekjes die in de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog werden uitgegeven. Het zijn echte hamsterrecepten: gerechten met ingrediënten die de maag goed vullen en waar veel voedingsstoffen in zitten, zodat het lichaam goed gevoed wordt met weinig ingrediënten. Het devies was veel volkoren granen, aardappelen en peulvruchten in plaats van bijvoorbeeld witbrood en sla. De kookboekjes staan ook vol met bezuinigingstips: je thee vermalen tot gruis, koffie hergebruiken, een kwastje om je pan te beboteren en een hooikist gebruiken om te koken.

Oorlogsproeverij Eetverleden

Zondag 26 maart 13.00 uur en 15.00 uur

Verzetsmuseum Amsterdam

Plantage Kerklaan 61

Toegang € 15 inclusief museumbezoek (Museumkaart en Vrienden € 12,50)

Tickets: aan de kassa of via de website van het Verzetsmuseum: http://bit.ly/2lFDSNP

Het Zaantheater presenteert: Mens durf te lezen!

De Zaanse literaire salon Mens durf te lezen is een voorstelling voor iedereen, volgepakt met literatuur, muziek en mooie dingen. De tweede editie op zondag 26 februari – de dag van de Zaanse Februaristaking – staat in het teken van de kracht van herinneren en herdenken en de lange schaduw van de oorlog.

De Zaanse schrijver Hans Kuyper ontvangt bezielende gasten en maar liefst drie zangeressen – Daphne Groot, Ine Kuhr en Lenneke Willemsen – trakteren u op de mooiste liedjes. Pianist Marcel Worms en de talentvolle Zaanse violist Tim de Vries (16) brengen een muzikaal eerbetoon aan schrijver Hans Keilson (1909-2011), wiens oorlogsromans in 2010, Keilson was toen 101, door de New York Times tot meesterwerken werden uitgeroepen.

Marita Keilson-Lauritz is de weduwe van schrijver/psychiater Hans Keilson. Wat de oorlog voor Hans Keilson had betekend, ondervond Marita, toen ze na de dood van haar man 46 onbekende gedichten vond tussen zijn papieren. Het waren sonnetten voor een verboden liefde, Hanna, die net als hij ondergedoken zat. DichterJos Versteegen vertaalde de Sonnetten voor Hanna van het Duits naar het Nederlands en werkt momenteel aan de biografie van Keilson.

Een vaste rubriek in Mens durf te lezen is Zaans Fame: Zaans literair erfgoed en (actuele) publicaties uit of over de Zaanstreek. Dit keer gaat het over het clandestiene culturele tijdschrift Zaans Groen – mede opgericht door broer en zus Klaas en Mart Woudt – dat in de laatste oorlogsmaanden verscheen en het zingende, Zaanse echtpaar Uut en Ber Hulsing en het aangrijpende lied dat ze zongen over hun vrienden die niet meer terugkwamen uit de oorlog. De Zaanse journalist Erik Schaap vertelt over zijn nieuwe boek over de Februaristaking. Aan deze tegen de Jodenvervolging gerichte demonstratie deden in 1941 tienduizenden Zaankanters mee. Nergens in Nederland lag het werk langer stil dan hier.

Zin in zo’n fijne zondagmiddag? Hopelijk tot ziens op 26 februari!

Klik hier voor meer informatie of om kaarten te bestellen.

Presentatie Zaanse verzetsroman in De Waakzaamheid

Louise, vrouw in verzet

De nieuwe roman, ‘Louise, vrouw in verzet’, beschrijft het leven van Louise Ero-Chambon, die samen met haar man Henk Ero, eigenaar was van uitgaansgelegenheid De Waakzaamheid, in Koog aan de Zaan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was zij samen met haar man actief in het Zaanse verzet.

De roman is gebaseerd op historische bronnen, zowel uit familie- als  oorlogsarchieven. Maar ook op getuigenissen van de vrouwen, die met Louise gevangen zaten in het Scheveningse Oranjehotel, Duitse tuchthuizen en vrouwenconcentratiekamp Ravensbrück.

Het boek is te koop bij Bruna in Zaandam en bij boekhandel Stumpel in Krommenie.

Jeroen Breeuwer, kleinzoon van Louise Ero-Chambon:

‘Zo bijzonder dat de geschiedenis van onze grootmoeder en haar bijdrage aan het verzet, in deze mooie roman is opgetekend. Indrukwekkend hoe we Louise leren kennen, door informatie die uit archieven en getuigenissen is verkregen.’ 

Burgemeester Vreeman neemt eerste exemplaar in ontvangst

Zaterdagmiddag 25 februari presenteert Lida Sanders haar nieuwe roman in restaurant De Vijfde Smaak, in De Waakzaamheid te Koog aan de Zaan. Burgemeester Ruud Vreeman neemt het eerste exemplaar in ontvangst. Ook familieleden van Louise Ero-Chambon zijn hierbij aanwezig.

Op zondagmiddag 26 februari, in het Zaantheater in Zaandam, is er een tweede boekpresentatie en interview met de schrijfster tijdens de literaire salon van de Zaanstreek. Kaarten en informatie zijn verkrijgbaar via zaantheater.nl of mensdurftelezen.nl.

Ontroerende verzetsroman

Deze verzetsroman speelt zich voor een belangrijk deel af in De Waakzaamheid. Het boek is gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis. Louise Chambon werd in 1891 geboren in de Franse Ardèche en trouwde in 1913, in Parijs, met de Zaankanter Hendrik Ero. Ze droomden van een toekomst in de Franse hoofdstad. Tot de wereldpolitiek alles in duigen gooide. De Eerste Wereldoorlog brak uit: Louise en Henk moesten vluchten voor de legers van de Duitse keizer Wilhelm.

In Koog aan de Zaan maakte het paar een nieuwe start. Het ging hun voor de wind. Ze leefden in welstand en hadden een fijn gezin met drie kinderen. Ze waren de trotse eigenaren van ‘De Waakzaamheid’, het uitgaanscentrum voor de Zaanstreek. Een eersteklas etablissement voor feesten en diners, voor dans-, toneel-, en muziekavonden.

Maar het noodlot sloeg opnieuw toe en de Duitse fascisten bezetten Nederland. Henk Ero besloot al in 1940 om zich te verzetten en werd lid van de Ordedienst, een van de eerste verzetsgroepen in Koog aan de Zaan. Na zijn arrestatie moest Louise haar eigen keuzes maken.

Uit liefde voor haar man verhief ze haar stem. In het belang van haar naasten koos ze voor zelfopoffering. Louise Ero-Chambon en haar man Henk waren lid van de Stijkelgroep, een verzetsorganisatie die na de oorlog landelijke bekendheid kreeg.

Tweede historische roman

‘Louise, vrouw in verzet’, is de tweede roman van schrijfster Lida Sanders. Haar eerste boek ‘Niet het snijden doet zo’n pijn’ verscheen in 2014. Lida Sanders is een geboren en getogen Zaanse. Ze heeft een passie voor het uitpluizen van historisch materiaal om daar vervolgens, in de vorm van een roman, een grote groep mensen mee te raken.

Herdenking Februaristaking

Op zondag 26 februari 2017 herdenken we de Februaristaking, die 76 jaar geleden plaatsvond in de Zaanstreek. Samen met u willen wij hier graag bij stilstaan bij het monument op de Wilhelminabrug in Zaandam, naast het Zaantheater.

Staakt! Staakt! Staakt! Zo luidde de oproep die op 25 februari 1941 in Amsterdam werd verspreid. Een dag later legden ook tal van Zaankanters het werk neer, uit protest tegen de vervolging van Joodse landgenoten. De Februaristaking werd wereldwijd het symbool voor solidariteit, saamhorigheid, tolerantie, gelijkwaardigheid en de strijd tegen stigmatisering van bevolkingsgroepen.

Met de herdenking op 26 februari eren wij de Februaristakers. Dappere Zaankanters die tezamen besloten: wij zwichten niet voor de tiran. Wij sluiten onze ogen niet voor het kwaad. Wij leggen ons niet neer bij de uitsluiting van anderen. Zo hielden ze in donkere tijden het licht van de hoop brandend. Hiermee zijn ze, ook 76 jaar later, nog altijd een lichtend voorbeeld. Door niet alleen te kiezen tussen goed of kwaad, maar hier ook naar te handelen – ongeacht de consequenties.

Programma 26 februari 2017

9.30 uur
Inloop in de foyer van het Zaantheater

9.50 uur
Naar het monument op de Wilhelminabrug
De klankschaal van het Mensenrechtenmonument wordt geluid

10.00 uur
Aankondiging van de minuut stilte door de heer R. Vreeman, waarnemend burgemeester van Zaanstad
Na het herdenkingsmoment is er gelegenheid tot het leggen van bloemen

10.10 uur
Terug naar het Zaantheater

10.20 uur
Toespraak door de heer R. Meerhof, burgemeester van Oostzaan

10.25 uur
Boekpresentatie en overhandiging eerste exemplaar ‘De Februaristaking in de Zaanstreek 1941’  door de heer E. Schaap

10.35 uur
Optreden door violist Tim de Vries

10.40 uur
Informele ontmoeting in de foyer

11.15 uur
Afsluiting

 

bron: gemeente Zaanstad

Gedichten 27 januari

20170127_114114

De gedichten die werden geschreven en voorgedragen door zes leerlingen van De Dijk West tijdens de herdenking op de Joodse Begraafplaats afgelopen vrijdag:

Joden Verdwijnen

Met zijn allen in een trein.
Krap en klein.
Niet weten waar heen.
Met je gedachten alleen.
Geen eten geen drinken.
De mensen stinken.
Komen we aan bij een kamp.
Wordt dit een ramp?
We moeten met zijn allen onder een douche staan.
Waar we langzaam ten onder gaan.

Geschreven door: Kamiel

2de Wereldoorlog

De Duitsers kwamen aan de macht.
Wij hadden dit niet verwacht.
Ze hadden veel kracht.
Ook met de Kristalnacht.
Dat was een ramp.
Op naar het concentratiekamp.
In een wagon super klein.
Dat was niet zo fijn.
Ze werden vergast.
Dat bracht veel last.
De mannen moesten hard werken.
Om hun kracht te versterken.
Op 1945 is het land vrij.
En iedereen is blij.

Geschreven door: Yassine

Oorlog

Toen Hitler aan de macht kwam,
Waren Duitsers als een olievlek
Je kan het niet voorstellen
Later kan je het niet door vertellen
Maar er zweeft iets in de lucht
Het was puur geluk.
Het geluk bestond uit vrij en Heid,
En Hitler had geen spijt.
De boosheid drijft en drijft,
over was narigheid.
Veel Joden waren kwijt,
Hitler had nog steeds geen spijt.
Duits land had verloren,
Iedereen kan het horen.

Geschreven door: Robin

 

Joden

In 1940 kwamen de Duitsers aan de macht.
En de joden moesten vluchten in de nacht.
Ze werden gevangen genomen in kampen.
En ze hadden geen licht, ook geen lampen.
Weggevoerd met de trein.
In een wagon super klein.
Er is altijd een monument in je hart.
En dat geeft iedereen kracht.
Daarom moeten wij blijven herdenken.
Om de joden een hemel te schenken.
Daarom speel, kijk en geniet.
Want meer dan het leven heb je niet.

Geschreven door: Sterre
Joden

Joden waarom worden jullie gestraft?
Jullie hebben niets gedaan.
Eerst uit je wijk gehaald worden.
En dan ook nog in de trein op naar het kamp.
Wat is het toch allemaal een ramp.
Je denkt nog dat je misschien terug komt.
Maar dat krijg je na een maand niet meer uit je mond.
De Joden worden vergast en vermoord.
Waarom? De Joden zijn toch ook gewoon een soort.
Kijk nog even naar de maan.
En denk er dan nog eens goed aan.

Geschreven door: Ivar
Over de Joden
Joden, waarom de Joden.
Hitler wou wraak.
Maar ze werden verboden.
Toen was het al te laat.
Ze werden naar concentratiekampen gebracht,
In een krappe trein.
Ik was er niet bij,
Maar ik weet wel:
Het was niet fijn.
Er werd gezegd dat ze terug konden,
Maar het was een enkele reis.
En de trein klonk ook nog als gekrijs.
Maar nu zijn we in het heden,
En niet in het verleden.
We blijven hopen:
Geen oorlog meer.
Die is nu afgelopen.

Geschreven door: Chayenne

 

Eerste herdenking slachtoffers Tweede Wereldoorlog in kader adoptie monument

Op 14 januari 1942, in 2017 dus precies 75 jaar geleden, ontvingen alle Joodse inwoners van Zaandam het bericht dat zij naar Amsterdam dienden te verhuizen, met achterlating van hun inboedel. Deze stap, in het proces Zaandam “Judenfrei” te maken, raakte ook alle Joodse docenten en leerlingen. Een groot deel van hen is na de oorlog niet meer teruggekeerd en wordt herdacht op de plaquette in de centrale hal van de school.

Omdat 14 januari dit jaar op een zaterdag valt is ervoor gekozen de herdenking de dag ervoor plaatsvinden.

De herdenking zal dus op vrijdag 13 januari vanaf 15:30 beginnen en ongeveer 40 minuten duren. Namens de school zal er een bloemstuk gelegd worden naast de bijdrage van het Hoekmanfonds en het 4 en 5 mei Comité Zaanstad die eveneens vertegenwoordigd zullen zijn op de herdenking. Belangstellenden zijn van harte welkom de herdenking bij te wonen.

Het programma:

  • 15:30: opening. Korte toespraak dhr. Paap
  • 15:40: herdenkingsmoment geleid door één van de leden van de commissie ter ere van één van de personen op het monument
  • 15:50: muzikaal intermezzo
  • 16:00: herdenkingsmoment geleid door één van de leden van de commissie ter ere van één van de personen op het monument
  • 16:10: kranslegging gevolgd door twee minuten stilte
  • 16:15: afsluiting met borrel en hapje in de docentenkamer

29e Fakkeloptocht tegen discriminatie

 

“Iedereen anders, Iedereen gelijk”

Achter deze leus lopen op kerstavond 24 december weer vele mensen voor de 29e keer  een fakkeloptocht door de straten van Krommenie.

Wij willen aandacht vragen voor een samenleving waarin we ons allemaal welkom en veilig voelen. Waarin we ongeacht afkomst, politieke overtuiging, geloof of seksuele geaardheid elkaar respecteren.

Wij willen staan voor een verdraagzame samenleving waarin we niet zoeken naar onze verschillen maar naar datgene wat ons verbindt. Want alleen met elkaar maken wij Nederland tot een land waarin wij met vertrouwen naar de toekomst kijken. Respectvol met elkaar omgaan, naar elkaar luisteren en elkaar proberen te begrijpen. Want uiteraard verschillen we van mening, we leven tenslotte in een democratie die stevig verankerd is in onze Grondwet.

Daarom de leus: iedereen anders, iedereen gelijk.

Maaltijd en muziek

Liefhebbers van een vegetarisch diner kunnen op 24 december al om 18.00 uur terecht in De Groote Weiver. De maaltijd kost €6,-. Voor het diner is reserveren verplicht via info@degrooteweiver.nl

Verzamelen

Het verzamelen voor de fakkeloptocht, die ongeveer 45 minuten duurt, begint om 19.30 uur. Voorafgaand aan de tocht zal Burgemeester Peter Tange van Wormerland het publiek toespreken. Om 20.00 gaat de tocht van start, traditiegetrouw begeleid door het Alkmaars Straatorkest. De tocht voert door Wormerveer en Krommenie. Fakkels zijn ter plekke te koop voor €2,50.

Tijd: Zaterdag 24 december, 19.30 uur

Plaats: Multicultureel centrum De Groote Weiver, Industrieweg 1A, Wormerveer

Wethouder bezocht ‘Jihad’ de voorstelling

Donderdagmiddag 17 november was ik als wethouder aanwezig in het Zaantheater bij het indrukwekkende ‘Jihad’ de voorstelling. Hiervoor waren 400 middelbare scholieren van Pascal Zuid, het Zuiderzee College en Compaen in Zaandam uitgenodigd.

Komend voorjaar zullen scholieren van andere middelbare scholen ook worden uitgenodigd om de voorstelling te zien. In totaal gaan 2000 Zaanse jongeren naar het Zaantheater.

De voorstelling laat zien hoe de drie vrienden Ismael, Ben en Reda uit Almere zich steeds minder op hun plek voelen in Nederland. Ze radicaliseren en vertrekken naar jihadisten in Syrië. De voorstelling laat op indrukwekkende manier zien hoe, eenmaal daar aangekomen, de oorlog z’n tol eist en de drie vrienden gaan steeds meer twijfelen aan de reden waarom ze daar zijn. Ze – één vriend is inmiddels omgekomen  – verlangen steeds vaker terug naar Nederland, hun vrienden en hun familie.

Maar hoe kon het allemaal gebeuren? Daarover discussiëren de 400 leerlingen in een gesprek na de voorstelling. Dit leverde emotionele momenten op waarin scholieren van niet Nederlandse komaf aan durfden geven hoe discriminatie in hun leven een rol speelt. En wat dat met je doet. De deelnemende scholen willen ook een vervolg gaan geven aan dit gesprek.

Rita Visscher-Noordzij
Wethouder en lid 4 en 5 mei comité Zaanstad

Mooie Herdenking Kristallnacht 2016

Woensdag 9 november j.l. herdachten wij de Kristallnacht van 1938 in De Fabriek in Zaandam.

Voor een goed gevulde zaal vertelden de kleinkinderen van mevrouw Wallage-Binheim (91) het verhaal van de vlucht van hun oma na de Kristallnacht en hoe het haar verging nadat ze in Nederland aan was gekomen zonder haar ouders.

Een indrukwekkend verhaal op zeer bevlogen manier verteld door haar kleinkinderen Hans en Jacqueline, die het heel belangrijk vinden om het verhaal te blijven vertellen, ook als hun oma dat niet meer kan. 

Mevrouw Wallage-Binheim kon er zelf helaas niet bij zijn maar ze stuurde ons allemaal wel de hartelijke groeten via de foto met haar kleinkinderen.

Wij kijken terug op een geslaagde avond en we bedanken Fluxus, De Fabriek en de familie Wallage voor hun enthousiaste bijdragen.