Op 18, 19 en 21 november aanstaande worden in Zaandam en Koog aan de Zaan 49 struikelstenen onthuld. Tijdens een korte ceremonie worden de namen en levensgeschiedenissen voorgelezen van de mensen voor wie een steen onthuld wordt. Daarna wordt het zand weggeveegd en kan een steentje – bloemen worden nooit gelegd op Joodse ‘graven’ – bij de struikelstenen worden gelegd.  

U bent van harte uitgenodigd daarbij aanwezig te zijn.  

In Zaanstad zijn inmiddels 40 struikelstenen geplaatst.  Nu komen daar 49 stenen bij. De Werkgroep Struikelstenen Zaanstad streeft ernaar dat in 2020 alle omgebrachte Zaans-Joodse inwoners worden herinnerd door middel van deze gedenktekens.   

De struikelstenen worden gemaakt door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het door hem opgezette project loopt al vanaf 1994. Sindsdien legde hij verspreid over Europa tienduizenden Stolpersteine, zoals de struikelstenen in het Duits heten. Demnig heeft ze zo genoemd, omdat je er over struikelt in je hoofd en je hart, en je moet buigen om de tekst op de stenen te kunnen lezen. Passanten worden als het ware uitgenodigd om even stil te staan bij de aangeboden informatie. 

Op de gedenktekens (10 x 10 cm.) worden, in een messing plaatje, onder meer de naam, geboortejaar en overlijdensdatum van het slachtoffer aangebracht. De struikelstenen krijgen vervolgens een plek in het trottoir bij de voormalige woningen van de slachtoffers.    

Van de bijna driehonderd Joden die begin 1942 woonden in het gebied dat nu Zaanstad is, stierven ruim 170 personen een voortijdige dood, vrijwel allen in Auschwitz of Sobibor. Van hen heeft het merendeel geen graf. Aangezien een mens pas is vergeten als zijn/haar naam vergeten is, wil de werkgroep de namen van alle omgekomen Zaanse Joden zichtbaar maken. Daarmee ontstaat een gebroken namenlint door de stad: een monument dat de herinnering aan de weggevoerde Zaanse Joden levend houdt.   

De realisatie van het project Struikelstenen wordt mogelijk gemaakt door bijdragen van vele particulieren en onder andere de volgende fondsen: 

Honig Laan Fonds, Associatie Uitvaartfonds, Bredenhofstichting, P.M. Duyvis fonds, Jacob Stinsfonds, Gerrit Blaauwfonds.  

 De onthullingen vinden plaats op de volgende dagen:   

Op maandag 18 november worden op 4 adressen in Zaandam 11 struikelstenen onthuld.  

10.00 uur: 4 stenen bij Gedempte Gracht 95 (ter hoogte van Rozengrachtsteeg) voor de familie Drilsma 

10.25 uur: 2 stenen bij Gedempte Gracht 83 voor Jacob Speijer en Jetje Koster  

10.50 uur: 4 stenen bij Gedempte Gracht 16 voor de familie Vet  

11.30 uur : 1 steen bij Hogendijk 66 voor Elsje de Jong-Lelie
 

Op dinsdag 19 november worden op 11 adressen in Zaandam 25 struikelstenen onthuld. 

10.00 uur: 2 stenen bij Zuiddijk 37 voor het echtpaar Spiegel 

10.30 uur: 1 steen bij Burcht 4 voor Josephina Jacobs-Kater en 4 stenen bij Burcht 2 voor de familie Levy-Weiss

11.00 uur tot 11.45:
1 steen bij Beethovenstraat 3 voor Josef Levy 

3 stenen bij Beethovenstraat 4 voor het echtpaar Herzfeld-Rollmann en Adolf Frankenstein 

3 stenen bij Beethovenstraat 7 voor familie Jäger 

2 stenen bij Beethovenstraat 8 voor Zacharias Pilichowski en Walter Abraham 

4 stenen bij Beethovenstraat 15 voor de familie Littwitz en Jacob Rosenthal 

12.30 uur: 3 stenen bij Zuiddijk 34 voor de familie de Kromme  

12.50 uur: 1 steen bij Zuiddijk 46A voor Helene-Krieg 

13.20 uur: 1 steen bij Burgemeester van der Stadtstraat 108 voor Artur Geisenheimer 

 

Op donderdag 21 november worden op 1 adres in Koog aan de Zaan en 3 adressen in Zaandam 13 struikelstenen onthuld. 

10.00 uur: 7 stenen op de Lagendijk , westkant naast  ingang van Tate&Lyle, Koog aan de Zaan voor de  familie Brilleslijper-Zilverberg 

11.00 uur: 1 steen bij Gerda Brautigamstraat 8 (voorheen Anna Paulownastraat 17A) Zaandam voor Kathe Bernstein 

11.15 uur: 3 stenen  bij Wilhelmina Druckerstraat 10 (voorheen Emmastraat 28) Zaandam  voor de familie de Levie-Bernstein 

11.50 uur: 2 stenen bij Westzijde 108A voor de familie Geisenheimer 

 

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de Werkgroep Struikelstenen Zaanstad,  

leonore.verburg@gmail.com 

Op 4 mei waren negen huizen opengesteld om bezoekers kennis te laten maken van de Joodse geschiedenis van het huis.

In veel gevallen ging het om Joodse families, die huis en haard moesten verlaten en verruilen voor een Amsterdamse huisvesting, wat later een tussenfase bleek te zijn op weg naar Westerbork en de vernietigingskampen in het Oosten.

Tragische verhalen werden verteld door nazaten of bewoners of anderen die zich in de geschiedenis van het huis en de familie hebben verdiept.

In de afgelopen jaren was er al veel belangstelling voor deze activiteit van de Zaankanters, 340 bezoekers in 2017 en 300 in 2018.

En nu in het derde jaar, ondanks de mindere weersvooruitzichten een onverwacht groot bezoekersaantal van 540. Uitschieters waren vooral de huizen die voor het eerst meededen;

Stationsstraat 82, waar dokter de Leeuw woonde en werkte en waar zijn zoons het verhaal vertelden en Prins Hendrikstraat 139 waar Geertje Pel een Joodse baby verborg. In het laatste huis vertelden Bettina Drion en Hans van den Pol het verhaal, waarover zij al eerder een boek schreven. De meeste huizen konden drie keer worden bezocht rond de middag.

Ook koffiezaak Halte 20 aan het Zuideinde bracht veel mensen op de been met meer dan 100 bezoekers bij twee bijeenkomsten!! Het koffiebusje met kogelgat en het bezoek aan de zolder waar zich het drama afspeelde trok veel aandacht.

Volgend jaar, 75 jaar na de bevrijding, zal weer worden gezocht naar nieuwe huizen, maar ook de ‘oude adressen’ zullen weer zoveel mogelijk worden opengesteld.

Gisteren vond de herdenking op de Joodse begraafplaats plaats.
Zaan TV maakte er een verslag van die u HIER kunt bekijken.

 

Op 4 mei 2019 vindt in Zaanstad het herdenkingsprogramma Open Joodse Huizen – Huizen van verzet plaats.

Vertellers, bezoeker en bewoners delen verhalen in huizen waar mensen woonden en werkten. Luister naar levensverhalen van Joodse plaatsgenoten voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Ook verzetsverhalen komen aan bod. Iedereen is welkom om mee te praten en samen te herdenken.

Praktische informatie
Het programma is gratis toegankelijk en de bijeenkomsten duren maximaal een uur. Houd rekening met een beperkt aantal plaatsen in de meeste huizen. Je kunt geen plaatsen reserveren. Kom daarom ruim op tijd.

In heel Nederland
In 2019 doen 22 plaatsen mee: Amsterdam, Assen, Bergen op Zoom, Den haag, Deventer, Emmen, Gouda, Groningen, Haarlem, Hoorn, Leeuwarden, Leiden, Oss, Schoonhoven, Steenwijk, Utrecht, Valkenburg, Wageningen, Westerwolde, Winschoten, Winterswijk en Zaanstad.

Mogelijk gemaakt door
De derde editie van Open Joodse Huizen – Huizen van Verzet in Zaanstad wordt georganiseerd door het 4 en 5 mei Comité Zaanstad met ondersteuning van het Joods Cultureel kwartier (www.jck.nl)`in Amsterdam.

De herdenkingsbijeenkomsten zijn mogelijk dankzij de inzet van talloze vrijwilligers. en de steun van donateurs en fondsen. Met veel dank aan alle betrokkenen. Meedoen, meedenken of mee organiseren? Mail naar openjoodsehuizen@jck.nl.

openjoodsehuizen.nl
joodsmonument.nl

#openjoodsehuizen