Open Joodse Huizen/Huizen van Verzet
In 2026 opent Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet opnieuw deuren naar persoonlijke verhalen die in gewone Zaanse huizen en straten zijn achtergebleven. Het landelijke jaarthema ‘De geschiedenis leren begrijpen’ nodigt ons uit om via persoonlijke herinneringen inzicht te krijgen in wat mensen toen hebben meegemaakt. Nu de laatste ooggetuigen verdwijnen, wordt het doorgeven van hun ervaringen steeds belangrijker. In de Zaanstreek krijgt dit een bijzonder karakter: lokale plekken brengen de verhalen dichtbij en laten zien hoe Zaankanters — jong, oud, bekend en onbekend — hun weg vonden in een tijd vol onzekerheid.
Dé dag in Zaanstad
Op 2 mei 2026 biedt Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet – een unieke kans om als Zaankanter zélf midden in de verhalen uit onze eigen straten en buurten te stappen. Het landelijke jaarthema ‘De geschiedenis leren begrijpen’ benadrukt hoe waardevol persoonlijke herinneringen zijn om het verleden tastbaar te maken. Nu de laatste ooggetuigen verdwijnen, is dit hét moment om die verhalen samen levend te houden.
Dit jaar bevat het programma nieuwe huizen én nieuwe, nog niet eerder vertelde Zaanse verhalen. Van ontroerende familiegeschiedenissen tot moedige keuzes van gewone inwoners — overal voel je de nabijheid van wat hier heeft plaatsgevonden.
Houd vooral onze Facebook‑berichten in de gaten: daar delen we de komende weken meer over de locaties, tijden en persoonlijke verhalen die dit jaar centraal staan. Ook de website van het 4 en 5 mei Comité Zaanstad is een uitstekende bron voor het volledige programma en achtergrondinformatie.
Kortom: mis deze bijzondere dag niet. Kom kijken, luisteren en doorgeven.
Een nieuw verhaal: De Waakzaamheid, door Anneke Bax
In Koog aan de Zaan was De Waakzaamheid tijdens de Tweede Wereldoorlog veel meer dan een bekend café-hotel. Het werd gerund door Hendrik en Louise Ero, een sociaal en betrokken echtpaar dat al vóór 1940 midden in de gemeenschap stond. Na de Duitse bezetting kozen zij vastberaden voor het verzet. Ze sloten zich aan bij een van de vroegste verzetsnetwerken van Nederland, later bekend als de Stijkelgroep, die zich bezighield met spionage voor de geallieerden en het helpen van gevluchte militairen. In De Waakzaamheid vonden ontmoetingen, informatie-uitwisseling en verzetsactiviteiten plaats.
In 1941 werd de groep ontdekt. Hendrik en Louise werden gearresteerd en naar het Oranjehotel in Scheveningen gebracht, later gevolgd door een proces in Duitsland. Hendrik werd in juni 1943 in Berlijn gefusilleerd; Louise overleed in 1944 in Ravensbrück aan ziekte en uitputting.
Hun verhaal staat symbool voor het vroege, moedige verzet én voor de tragiek van de vrijwel uitgeroeide Stijkelgroep. Na de oorlog keerden de stoffelijke resten van de gefusilleerden terug naar Nederland, waar zij met militaire eer werden herbegraven. In Koog aan de Zaan herinnert een monument blijvend aan Hendrik, Louise en de andere leden van deze verzetsgroep.
Op 2 mei krijgt het verhaal van Hendrik en Louise Ero een extra persoonlijke lading. In De Waakzaamheid zal namelijk een naza(t) van de familie Ero zelf komen vertellen over het leven, het moedige verzet en het grote offer van Hendrik en Louise. Door het verhaal rechtstreeks uit de familiegeschiedenis te horen, krijgt hun inzet een nog menselijker en indringender betekenis. Het biedt bezoekers een unieke kans om niet alleen de historische feiten te kennen, maar ook de persoonlijke herinneringen, emoties en doorgegeven familievertellingen die achter dit Zaanse verzetsverhaal schuilgaan.
Meer informatie over het monument ter nagedachtenis aan de Stijkelgroep in het Koogerpark? Via deze link Koogerpark – De Orkaan vindt u een interessant artikel. De Historische Vereniging Koog-Zaandijk heeft een artikel gewijd aan Hendrik Ero en Louise Ursule Ero-Chambon. U vindt het hier: Hendrik Ero en Louise Ursule Ero-Chambon – Historische Vereniging Koog-Zaandijk.
De werkgroep Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet Zaanstad
In 2025 veranderde onze werkgroep een beetje van samenstelling: we namen afscheid van een lid, maar mochten gelukkig ook een nieuw gezicht verwelkomen. Daardoor kunnen we weer met volle energie op zoek naar bijzondere Zaanse huizen, plekken en verhalen. Elk jaar levert dat betekenisvolle ontdekkingen op — verhalen die wachten om gehoord en doorgegeven te worden.
We nodigen u van harte uit om mee te doen: tip ons wanneer u in uw omgeving een bijzonder verhaal hoort, denk mee of onderzoek zelf. Wie weet past het bij Open Joodse Huizen | Huizen van Verzet 2027. En natuurlijk: kom vooral naar de editie van 2026!
